TẢN MẠN >LÀM VIỆC VỚI MPI
Ngày đăng: 03-12-2020 - 10:51:32

LÀM VIỆC VỚI MPI

 

Theo Bộ chuyên ngành: Lợi ích ngành, phát triển ngành đồng nghĩa với phát triển đất nước, đồng nhất với lợi ích của đất nước. Luôn đòi hỏi nguồn nhân lực, vật lực lớn, cơ chế chính sách ưu tiên.

 

Bộ Kế hoạch và Đầu tư là Bộ tổng hợp, Bộ của thể chế phát triển. Bộ không có lợi ích ngành, Bộ đại diện cho lợi ích toàn dân tộc, cả đất nước. Bộ cần có năng lực, trình độ tổng hợp nhìn sự phát triển các Bộ, ngành dưới con mắt hiệu quả phát triển chung của cả  đất nước.

 

Các Bộ, ngành luôn tham mưu, tư vấn cho Thủ tướng những cơ chế, chính sách có lợi nhất cho ngành của họ, ví dụ ngành điện lực, ngành thủy lợi. Chính vì vậy nên chất lượng của những tham mưu, tư vấn của họ cho Thủ tướng Chính phủ đang là yếu kém, sai cả về khoa học. Vì họ không đứng trên quan điểm lợi ích của cả đất nước, cả quốc gia để xem xét sự phát triển của ngành mình.

 

Tóm tắt một số vấn đề liên quan đến những kiến nghị của tôi gửi Thủ tướng Chính phủ và lãnh đạo một số Bộ, ngành liên quan:

 

I. Kết luận của Chính phủ về nguyên nhân cá chết: Ngày 6/4/2016 đã xẩy ra thảm họa môi trường biển lịch sử tại 4 tỉnh duyên hải miền Trung, cá chết trắng ngoài biển, nổi mênh mông và trôi dạt vào bờ. Về qui mô có thể coi là tầm cỡ Thế giới. Hàng trăm nhà khoa học từ Trung ương đến địa phương lao ngay vào cuộc. Gần 3 tháng sau, ngày 30/6/2016 Văn phòng Chính phủ họp báo, kết luận chính thức về nguyên nhân cá chết được công bố, do CÁC ĐỘC TỐ PHENOL VÀ XIANUA KẾT DÍNH TRONG MỘT LỚP MÀNG NHẦY NHƯ TẤM CHĂN DI ĐỘNG, HÚT NHẢ ĐỘC TỐ GÂY RA. Ngày hôm sau các nhà khoa học hội thảo về các giải pháp nạo vét, hút bùn, làm sạch biển từ Hà Tĩnh đến tỉnh Thừa Thiên Huế, tổng kinh phí tối thiểu khoảng 5 tỷ USD và kéo dài nhiều năm. Formosa Hà Tĩnh đền bù có 0,5 tỷ USD. Kết luận về nguyên nhân cá chết là rất sai và rất phản khoa học, vì đối kháng với rất nhiều thực tế hiện trường, với một số qui luật môi trường tự nhiên, với khái niệm trụ cột của môn độc tố học (toxicology), với thông lệ thế giới giải thích nguyên nhân cá chết hàng loạt sau một đêm. Thực ra cá đã chết một cách an lành và nhân đạo, là do cạn kiệt ô xy tầng đáy biển, vì sự cố mất điện và lỗi nhà thầu phụ của Formosa Hà Tĩnh đã đổ 2500m3 nước thải của khâu xúc rửa, tẩy gỉ các đường ống kim loại có chứa lượng rất lớn các cation sắt 2+ vào biển, “tham ăn”, làm cạn kiệt ô xy hòa tàn vốn đã khan hiếm ở đáy biển vào ban đêm.

 

TS. Lương Duy Hanh, Cục trưởng Cục kiểm soát các hoạt động bảo vệ môi trường của Bộ TN&MT cùng với thày của mình là PGS.TS. Cao Thế Hà, Phó Giám đốc Trung tâm nghiên cứu Môi trường và Phát triển bền vững, Đại học Quốc gia Hà Nội, những người lăn xả vào hiện trường, đã đến nhà tôi từ 17g30 đến 19g30. Anh Hà có gửi email cho tôi liên hệ để xin đến nhà gặp ”Xin lỗi vì Hà chưa biết anh, xem qua thấy phục anh, ko biết anh có làm việc trong ngành MT ko mà "ghê" thế, phải thế nào mới viết được ngần nấy, nếu ko trong ngành mà viết được như vậy thì càng phục”.

 

Bộ  Khoa học và Công nghệ và Viện Hàn Lâm KH&CN Việt Nam chủ trì việc xác định nguyên nhân cá chết. Bộ Tài nguyên và Môi trường có vai trò phối hợp. Họ hổng những kiến thức rất cơ bản về độc tố, môi trường liên quan đến nguyên nhân cá chết.

 

Bộ trưởng Trần Hồng Hà đã gọi điện thoại cho tôi “bài viết đúng, thuyết phục”. Hai tuần sau, Bộ trưởng ăn cá biển, tắm biển, tuyên bố biển đã an toàn. Các nhà khoa học giải tán, không bàn về giải pháp nạo vét bùn, làm sạch đáy biển nữa.

 

II. “Quy hoạch phát triển điện lực quốc gia giai đoạn 2011 - 2020 có xét đến năm 2030 là phản khoa học và rất có hại cho đất nước”. Bản Quy hoạch ngành kinh tế trụ cột của đất nước, được Thủ tướng phê duyệt tại Quyết định số 428/QĐ-TTg, ngày 18/3/2016. Để thực hiện Quy hoạch, phải thắt lưng buộc bụng, bỏ ra 148 tỷ USD để “mua” được những tác hại vô cùng to lớn sau đây:

 

  1. Hủy hoại sức khỏe nhân dân và môi trường sinh thái.
  2. Làm gia tăng phát thải khí nhà kính, đẩy mạnh biến đổi khí hậu.
  3. Gây thiệt hại lớn về kinh tế cho đất nước.
  4. Gây tụt hậu lớn cho ngành điện Việt Nam, sẽ trở về thời kỳ “đồ đá” so với xu thế Điện lực Thế giới.
  5. Kìm hãm nặng nề sự phát triển của điện gió, điện mặt trời và điện sinh khối.
  6. Vi phạm nghiêm trọng Luật đấu thầu, do đã chỉ định cụ thể nhiều nhà đầu tư sẽ thực hiện các dự án điện trong tương lai.

 

Những cố vấn, quân sư gần nhất của Thủ tướng đã đọc bài kiến nghị. Họ phải giật mình với gần 100 thực tế/sự thật để phân tích, chứng minh. Họ không cần phải trao đổi với Bộ Công thương mà báo cáo ngay Thủ tướng “dừng không được tiếp tục làm nhiệt điện than và phải làm lại Qui hoạch Điện lực”. Kết quả tôi đã có cuộc họp với Cục Điện lực và NLTT và các chuyên gia để trao đổi. Trong số gần 100 TT/ST có 3 họ còn băn khoăn, chưa rõ. Tôi đã giải thích thêm đầy đủ. Họ chủ yếu trình bầy cách họ sử dụng các mô hình máy tính, chạy các cân đối để làm quy hoạch. Kết quả của buổi họp là ngày 25/8/2018 Bộ trưởng Trần Tuấn Anh đã có công thư gửi tôi, ghi nhận những đóng góp tâm huyết của tôi và thông báo sẽ cho làm Qui hoạch Điện lực 8 để thay thế.

 

III. Chính sách xăng E5 đang là rất có hại cho đất nước: Theo Quyết định số 177/2007/QĐ-TTg ngày 20/11/2007 phê duyệt “Đề án phát triển nhiên liệu sinh học đến năm 2015, tầm nhìn đến năm 2025” sản lượng ethanol và dầu thực vật đạt 1,8 triệu tấn vào năm 2025, đáp ứng khoảng 5% nhu cầu xăng dầu của cả nước. Như vậy, bên cạnh 3 nhà máy của tập đoàn PVN đã đầu tư, chúng ta sẽ phải đầu tư thêm khoảng 15 nhà máy sản xuất ethanol nữa (công suất 100.000 m3/nhà máy) rải đều ra 3 miền Bắc – Trung – Nam.

 

Khoảng hơn 1,2 triệu ha đất đồi núi, đất rừng cần để trồng sắn, lên men nấu cồn phục vụ cho xăng E5. Rừng sẽ bị phá hợp pháp ngày càng nhiều hơn. Sạt lở đất đai, lũ bùn đất đỏ về miền xuôi ngày càng nhiều hơn. Giá thành ethanol sản xuất ở Việt Nam thường lớn gấp 2 lần giá CIF nhập khẩu xăng RON 92. Việc thực hiện chính sách xăng E5 đã gây thua lỗ NẶNG NỀ về kinh tế, đẩy cho nhiều triệu người tiêu dùng gánh chịu. Thế giới không ai gọi xăng E5 là xăng sinh học (biogasoline E5), duy  nhất chỉ có Việt Nam.

 

IV. “Quy hoạch thủy lợi chống ngập úng khu vực thành phố Hồ Chí Minh là phản khoa học và rất có hại cho đất nước” được phê duyệt tại Quyết định số 1547/QĐ-TTg ngày 28/10/2008. Đê bao hình lưỡi bò dài 172km với 12 cống ngăn triều, kết hợp với chủ trương xây dựng tuyến đê biển Vũng Tàu – Gò Công (tỉnh Tiền Giang) sẽ tiêu tốn khoảng 230.000 tỷ đồng của đất nước nhưng úng ngập vẫn hoàn úng ngập, vì làm cạn kiệt nguồn lực quí hiếm của đất nước, hết tiền đầu tư cho những giải pháp có căn cứ khoa học. 4 phát hiện mới của tôi:

  1. Qui luật mực nước cao nhất sông Sài Gòn tại trạm thủy văn Phú An vào MÙA MƯA luôn THẤP HƠN vào MÙA KHÔ khoảng 8cm!!!.
  2. Tính toán độ sụt lún nền móng toàn Tp. HCM trong giai đoạn 10 năm (2005 – 2015) là 24cm è 2,4cm/năm.
  3. Đó là Lưu lượng nước thoát của toàn bộ tuyến cống được quyết định bởi đoạn cống yếu nhất”.
  4. Qui hoạch thủy lợi chống ngập úng khu vực Tp. HCM là bảo vệ khu vực giàu, đẩy úng ngập đến khu vực nghèo, làm họ sẽ bị ngập úng nặng hơn.

 

Đề xuất 5 giải pháp mềm chống ngập. Sở NN&PTNT có công thư gửi tôi, đánh giá cao bài viết. Sở không cần tổ chức bất cứ một buổi hội nghị, hội thảo nào để các nhà khoa học tranh luận với tôi, làm rõ hơn vấn đề nào đó. Sở không cần hỏi ý kiến của Bộ NN&PTNT. Sở đã báo cáo lãnh đạo UBND thành phố. Lãnh đạo UBND Tp. HCM đã có văn bản giao nhiệm vụ cho các Sở, ban ngành khác liên quan, triển khai thực hiện, cụ thể hóa 5 giải pháp mà tôi đề xuất trong bài viết.

 

V. Bốn dự án xử lý nước thải (XLNT) lớn nhất của Việt Nam, tổng vốn đầu tư khoảng 3,5 tỷ USD, là phản khoa học và rất có hại cho đất nước. Hai dự án XLNT ở Tp. HCM là lớn nhất Đông Nam Á:

 

1) Dự án nhà máy XLNT Yên Sở, nhằm cứu sông Kim Ngưu và sông Sét, công suất 200.000m3/ngày, tháng 8/2013 đã đi vào vận hành. Đến nay đã hơn 7 năm mà vẫn không thể cứu sống sông Kim Ngưu và sông Sét lấy chỉ có 1 ngày. Bất cứ người dân nào cũng có thể tự kiểm chứng.

 

2) Dự án XLNT Yên Xá, khởi công tháng 10/2016, dự kiến hoàn thành vào năm 2019, chậm tiến độ đến năm 2022. Bỏ ra 800 triệu USD để khi đưa nhà máy vào vận hành sẽ làm gia tăng ngập úng lưu vực sông Tô Lịch, sông Lừ và sông Nhuệ, phủ định kết quả của 20 năm dự án chống ngập lụt Hà Nội. Và biến sông Tô Lịch thành hồ dài cảnh quan, xóa bỏ biểu tượng lịch sử của sông Tô Lịch gắn với hành trình dời đô của vua Lý Thái Tổ, từ Hoa Lư ra Thăng Long Hà Nội (Văn bản số 567-BC/BCS ngày 24/10/2019 của Chủ tịch Nguyễn Đức Chung, thay mặt Ban Cán sự Đảng gửi Thường trực Thành ủy về việc “xử lý đơn của công dân Nguyễn Đức Thắng”).

 

3) Dự án nhà máy XLNT cho kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè còn gọi là “Dự án vệ sinh môi trường giai đoạn 2 tp.HCM”, công suất 480.000m3/ngày (lớn nhất Đông Nam Á), tổng vốn đầu tư 524 triệu USD, khởi công ngày 24/2/2017. Khi đưa nhà máy vào vận hành sẽ làm gia tăng ngập úng mạnh mẽ cho lưu vực, phủ định kết quả chống ngập của Dự án giai đoạn 1. Ngoài ra kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè sẽ thường xuyên trơ lòng, phơi bùn đáy.

 

4) Nhà máy XLNT Xã Bình Hưng, Huyện Bình Chánh, lưu vực  kênh Tàu Hủ - Bến Nghé và Kênh Đôi - Kênh Tẻ, tổng công suất 470.000m3/ngày, vận hành từ năm 2010. Mưa về nước không thể thoát kịp trong các cống ngầm gây ngập đường, ngập phố; trong khi kênh thì phơi bùn đáy.

 

VI. Bài “Sự gia tăng hạn, mặn và ngập úng tại Đồng bằng sông Cửu Long là do Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn gây ra được chứng minh, phân tích bằng 90 thực tế/sự thật. Quay lưng lại với biển, bịt miệng các cửa sông, ngọt hóa ĐBSCL, xóa sổ (chuyển) hai đại hồ điều hòa là Đồng Tháp Mười và Tứ giác Long Xuyên thành vùng chuyên canh lúa, là những quan điểm khoanh định vùng này chỉ sống với cây lúa và nông nghiệp nước ngọt. Tốn bao nhiều tiền của làm đê bao và cống đập. Tháng 5/2015, nữ chuyên gia quốc tế Tong Yen Dan đã công bố công trình nghiên cứu của mình “Phân tích những Chi phí và Lợi ích của hệ thống đê bao tôn cao ở Đồng bằng sông Cửu Long”. Cuối cùng là đối với Nhà nước: Thua lỗ 47.765 nghìn đồng/ha/năm. Đối với nông dân: Thua lỗ 3.381 nghìn đồng/ha/năm.

 

Người dân ĐBSCL nhiều đời trong tương lai sẽ nghèo đói với cây lúa và nông nghiệp nước ngọt. Quay lưng lại với biển, bịt miệng các cửa sông ngăn mặn, trói mình với nông nghiệp nước ngọt, có nghĩa là Bộ NN&PTNT tước đi quyền lựa chọn cơ bản của người dân là trồng hay nuôi cây con gì giữa sinh thái nước mặn, lợ và ngọt; cũng đồng nghĩa với XÓA ĐI CƠ HỘI CHUYỂN ĐỔI KINH TẾ vùng này, ví dụ giảm tỷ trọng nông nghiệp và tăng tỷ trọng dịch vụ, công nghiệp nhẹ (ví dụ sản xuất giày dép, dệt may, dịch vụ du lịch v.v..). Năm 2019 xuất khẩu gạo cả nước đạt 2,8 tỷ USD, trong khi xuất khẩu ba lô, túi, cặp, mũ, ô đạt 3,7 tỷ USD. Xuất khẩu sản phẩm nhựa đạt 3,4 tỷ USD.

 

VII. Sự gia tăng lũ, lụt ở miền Trung là do chính sách xăng E5 và Bộ Giao thông Vận tải gây ra.

VIII. Truyền thông, báo chí và các đại biểu Quốc hội kết tội cho thủy điện nhỏ ở miền Trung là nguyên nhân gây ra LŨ, LỤT thảm họa cho vùng này. Tuy nhiên đó sự kết tội suy diễn chủ quan, hoàn toàn không có bằng chứng, không có căn cứ. Vì vậy tôi không đồng tình với quan điểm này và đã có bài viết “Thủy điện nhỏ không có tội, lỗi do con người gây ra” được phân tích và chứng minh bằng gần 100 thực tế/sự thật. Bài này được hai cán bộ của ngành Điện lực đánh giá cao, rất tâm huyết và hiểu biết sâu. Đó là ông Đoàn Thế Vinh, thuộc Cục Điện lực và năng lượng  tái tạo Bộ Công thương và ông Nguyễn Quyền chuyên gia đã tư vấn thiết kế nhiều nhà máy thủy điện từ Bắc vào Nam.

 

IX. Đầu tháng 3/2017 Tp. HCM và Hà Nội quyết liệt triển khai cuộc chiến Đòi lại vỉa hè cho người đi bộ”, như một cơn lốc đập phá các bậc tam cấp, tháo dỡ các biển quảng cáo và thu gom những người buôn bán vỉa hè đang thực sự gây ra nhiều thiệt hại cho các gia đình liên quan và cho cả đất nước. Báo chí, truyền thông nhất loạt ủng hộ chiến dịch đập phá.

 

Tôi đã gửi bài viết Chiến dịch đập phá đòi lại vỉa hè đã thất bại khi đập nhát búa đầu tiên đến bí thư và Chủ tịch UBND Tp. HCM và Hà Nội. Vì việc đập phá hoàn toàn không có tính xây dựng, đối lập với một số thực tiễn khách quan, với việc thượng tôn pháp luật, với các qui luật vận động và phát triển của xã hội. Sau đó hơn tuần chiến dịch đập phá chấm dứt. Ông Đoàn Ngọc Hải, Phó Chủ tịch Quận 1 Tp. HCM xác nhận với báo giới là có hai văn bản cấp trên không cho ông thực hiện công việc.

 

Nói chung là chất lượng tham mưu, tư vấn về khoa học và công nghệ của các Bộ, ngành cho Thủ tướng Chính phủ đang là rất yếu kém. Từ lâu đã có câu “Quyết định của Thủ tướng hay Bộ trưởng là tôi đây chứ còn ai nữa”. Cấp trên, các chính trị gia chỉ trông cậy vào sự công tâm và trí tuệ của những người tham mưu, giúp việc  chuyên môn.

 

Ta có tiến so với ta, năm sau có hơn năm trước. Vấn đề quan trọng hơn là ta phải đuổi kịp Thái Lan, Phillipines hay Malaysia. Năm 2018 tổng kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam là 245 tỷ USD (ngang bằng GDP), trong đó các doanh nghiệp nước ngoài (FDI) đạt 176 tỷ USD, chiếm 72%, còn lại 28% dành cho các doanh nghiệp Việt Nam. Điều đó chứng tỏ người Việt Nam làm thuê, là oshin ngay trên chính quê hương, đất nước của mình. Các doanh nghiệp nước ngoài cũng chủ yếu gia công, lắp ráp, khai thác lao động giá rẻ, thị trường tiêu thụ và môi trường sinh thái.

 

Vì GDP = vốn đầu tư + công lao động, VẮNG THIẾU SỰ ĐÓNG GÓP CỦA TRÍ TUỆ, CHẤT XÁM nên sẽ  chẳng có phép màu nào giúp Việt Nam sau 30 năm nữa trở nên hùng cường. Giả sử trong 30 năm tới tăng trưởng GDP của Việt Nam trong khoảng 7% - 6% (liên tục cao so với Thế giới), đến năm 2050 GDP của Việt Nam sẽ khoảng 1.700 tỷ USD, còn thua xa Thái Lan, chưa kể GDP bình quân đầu người.

 

Từ khi về hưu, tôi dành nhiều thời gian để nghiên cứu sâu hơn về Môi trường, Khoa học và công nghệ, Phát triển bền vững và xã hội sinh thái. Tôi đã có khoảng 140  bài viết khoa học đăng tại website nguyenducthang.vn dưới tiêu đề NHỮNG VẤN ĐỀ PHÁT TRIỂN CỦA VIỆT NAM TRONG MỘT XÃ HỘI SINH THÁI. Trong đó có bài có tính tổng hợp nhất, với rất nhiều thực tế, sự thật chứng minh rằng “VIỆT NAM KHÔNG CÓ KHOA HỌC, CHỈ CÓ KIÊU NGẠO VÀ CÔNG NGHỆ NGOẠI NHẬP”, người Việt Nam chủ yếu gia công, lắp ráp, lao động làm thuê và khai thác tài nguyên sinh thái.

Tôi nghĩ ra GIẢI PHÁP XUNG CHỐNG ÙN TẮC GIAO THÔNG cho Hà Nội và TP. HCM sau khoảng 3 năm chuẩn bị đầu tư. Giải pháp xung không có trong sách vở của ngành giao thông. Tôi đã có 8 lần kính xin, kính biếu, kính mời các đơn vị, tổ chức. Không một ai chỉ ra được điểm yếu, vô lý, phi khả thi. Nhưng không một cơ quan quản lý nào quan tâm sử dụng. Họ không trăn trở với vấn nạn UTGT. Những thiệt hại do UTGT gây ra do người dân gánh chịu, không phải họ. Họ rất lạnh với giải pháp do người ngoại đạo đề xuất. Tôi nguyện vọng Bộ trưởng KH&ĐT tự nghiên cứu về giải pháp, nếu thấy có ích cho đất nước, hãy đưa nó vào đời sống.

 

Trân trọng cám ơn

Nguyễn Đức Thắng, Hà Nội, ngày 03/12/2020

CHỮ KÝ THỦ TƯỚNG CHƯA RÁO MỰC ÔNG ĐÃ BẢO SAI VÀ ĐÒI SỬA
CHỮ KÝ THỦ TƯỚNG CHƯA RÁO MỰC ÔNG ĐÃ BẢO SAI VÀ ĐÒI SỬA
QUI HOẠCH PHÂN KHU ĐÔ THỊ SÔNG HỒNG LÀ PHẢN KHOA HỌC
QUI HOẠCH PHÂN KHU ĐÔ THỊ SÔNG HỒNG LÀ PHẢN KHOA HỌC, VI PHẠM LUẬT, CÓ HẠI CHO ĐẤT NƯỚC
ĐIỆN MẶT TRỜI Ở VIỆT NAM KHÔNG CÓ TỘI, LỖI DO CON NGƯỜI GÂY RA
ĐIỆN MẶT TRỜI Ở VIỆT NAM KHÔNG CÓ TỘI, LỖI DO CON NGƯỜI GÂY RA